Kanserden Korkma Facebook Sayfası Kanserden Korkma Twitter Sayfası Rss
Yazı Zamanı
Facebook'ta Paylaş
Twitter'da Paylaş
metastaznedirnasilolusur

Metastaz Nedir? Nasıl Oluşur?

Kötü huylu tümörler sadece konumlandıkları doku ve organlara zarar vermez. Etrafında bulunan organ ve dokulara da sıçrayarak etkileyebilir. Kanser taşıyan dokular konumlandıkları alanlardan lenf ya da kan damarları sayesinde vücudun çeşitli bölgelerine ulaşabilir ve ulaştığı bölgelere yerleşebilir. Kanserli dokuların kan ve lenf damarı yardımı ile ya da direkt başka bir alana sıçraması “metastaz” olarak tanımlanır. Metastaz halk arasında yayılma olarak adlandırılır.

Bazı istisna durumlar haricinde birçok kanser hücresi yerleşmiş olduğu tümörden dış faktörlere bağlı olarak ya da kendiliğinden ayrılarak lenf ya da dolaşım merkezine karışabilir. Bulunduğu yerden ayrılan kanserli hücre vücut içinde dolaşırken farklı sağlıklı bir dokuda yerleşerek bu alanda gelişmeye devam edebilir. Kanser bu şekilde vücudun başka bir alanına sıçradığında, sıçradığı alanda da aynı şekilde kanserli hücreler gelişmeye başlar. Mesela, akciğer kanseri beyine kadar sıçramışsa beyinde oluşan kanser hücreleri yine akciğer kanseri olarak adlandırılır. Akciğerlerden beyine sıçrayan tümör “beyin kanseri” olarak tanımlanmaz. Bu durum “meta statik” akciğer kanseri olarak tanımlanır.

Meta statik kanser vakaları asıl kanser vakalarının ardından sıkça görülür. Ameliyat ile kanserli hücre alındıktan sonra geriye kalan gözden kaçan tek bir kanser hücresi çok sık olmasa da metastazın başlamasına yol açabilir. Meta statik tümörler özellikle beyin, kemiklerde, karaciğerde ve adrenal bezlerde görülür. Mesela, kadınlarda görülen gırtlat kanseri yumurtalık kanserine dönüşebilir. Aynı şekilde erkeklerde görülen prostat kanseri de özellikle kemik yapısında metastaza neden olur.

Bazı kanser hastalarında, meta statik kansere rastlansa bile, bu kansere neden olan ve asıl kaynağı olan tümör her zaman tespit edilemeyebilir. Bu vakalar “bilinmeyen birincil tümör” olarak tanımlanır. Genelde bütün kanser hastalarının % 3′ ünde bilinmeyen birincil tümöre rastlanır. Şayet uygulanan basit işlemler ile birincil kanserin kaynağı tespit edilemezse teknolojik gelişmelerin sağlamış olduğu olanaklardan yararlanılarak gelişmiş görüntüleme yöntemleri ile kanserin kaynağı tespit edilebilir. Bazı vakalarda birincil tümör oluşan meta statik kanserin ardından ortaya çıkabilir. Çok düşük ihtimallerde de olsa meta statik kansere neden olan birincil tümör hasta hayatını kaybettikten sonra dahi bulunmayabilir.

KARACİĞER METASTAZI

karaciger

Karaciğer Metastazı Nasıl Gelişir?

Kanser ilk başladığında birkaç hücre ile sınırlı olur ve daha sonra yayılmaya başlar. Zaman ilerledikçe tümör gelişmeye başlar ve damar duvarından geçerek daha uzağındaki dokulara yayılabilir. Tümörler başka alanlara sıçramak için kanlanmanın yoğun olarak yaşandığı yerleri tercih eder. Karaciğer de kanlanma için elverişli bir alan olduğu için tedavi için oldukça önemli bir yer teşkil eder.

Karaciğerde Metastaza Neden Olan Hastalıklar;

  • Meme kanseri,
  • Yemek borusu kanseri,
  • Kalın bağırsak kanseri,
  • Pankreas ve mide kanseri,
  • Akciğer kanseri,
  • Melanom.

Yukarıda sayılan kanser türleri karaciğerde metastaz oluşmasına neden olan hastalıklarından başında gelmektedir. Oluştuğu dokudan daha uzak bir alanda metastaza neden olan kanser 4. Evre olarak tanımlanmaktadır.

Karaciğer Metastazlarının Belirtileri Nelerdir?

  • İştahsızlık,
  • Ateş,
  • Sarılık,
  • Bulantı,
  • Bazı ağrılar,
  • Kilo kaybı ve terleme.

Metastaz şayet karaciğere bütünüyle yayılmış ise organın tüm işlevini bozar. Bu durumu tespit etmek için hastaya kan tetkikleri uygulanır.

BEYİN METASTAZI

Beyin metastazı, beyin haricindeki doku ve organlarda oluşum gösteren kanser hücrelerinin beyin dokusuna sıçrayarak beyinde tümör oluşturması anlamına gelmektedir. Bu tarz tümörler “sekonder” tümör olarak adlandırılır. Beyinde en fazla oluşum gösteren tümörler sekonder tümörlerdir. Kanser hastalarının yaşamlarını kaybetmesinde en fazla sorumlu tutulan kanserlerdir.

Beyin metastazı en sık kimlerde ve hangi kanserlerde görülür?

Vücutta oluşan her türlü tümör beyinde metastaz oluşmasına neden olabilir. Ancak en sık beyin metastazına neden olan kanser türleri, meme, akciğer, böbrek ve kalın bağırsak kanserleridir. Böbrek ve meme kanseri genellikle beyinde tek tümör oluşmasına neden olur. Akciğer ve kolan kanseri ise beyinde birçok sayıda metastaza yol açabilir. Beyinde gelişen bütün metastazların yaklaşık % 60′ ı akciğer kanseri kaynaklıdır. Meme kanserlerinin geneline bakıldığında ise yaklaşık olarak % 30’ u beyinde metastaza neden olur.
Kanserin oluşma ihtimali ve sıklığı yaş ilerledikçe artar. Meta statik kanser türleri daha çok 60 – 65 yaş üstünde görülür. Kadınlara oranla erkeklerde metastik kanserin görülme oranı daha yüksektir.

beyin

Beyin Metastazlarının En Fazla Ortaya Çıkan Belirtileri

Beyin tümörlerinde ortaya çıkan belirtiler tümörün beyinde yerleştiği alana bağlı olarak değişir. Ancak en sık rastlanılan belirtisi şiddetli baş ağrısı, güçsüzlük, denge bozukluğu ve nöbetlerdir.

Beyin Metastazları Tedavi Edildikten Sonra Tekrar Nükseder Mi?

Beyin tümörü tedavi edildikten sonra her üç ayda bir MRI ya da CT uygulanarak hasta takip edilir. Bu takip ile tümörün tekrar nüksedip etmediği kontrol edilir. Diğer bütün tümörlerde olduğu gibi meta statik beyin tümörleri de tekrar nüksedebilir. Tekrarlayan tümörlere müdahale etmek için ilk olarak kanserin kaynağı kontrol altına alınmalıdır. Eğer kanserin asıl kaynağı kontrol altında ise tekrarlayan beyin metastazı tedavisi için cerrahi operasyon, radyo cerrahi, kemoterapi gibi alternatiflerden yararlanılabilir.

KEMİK METASTAZI

Her çeşit tümör belli bir devreden sonra kemik yapısına yerleşerek yerleştiği yerde aynı tipte tümörlerin oluşmasına yol açabilir. Bu oluşan tümörler kemik metastazı olarak adlandırılır. Bağlı oldukları tümöre çeşidine göre metastazlar kemiklerde litik, skleroktik ya da mikst (karışık) farklılıklara yol açabilir. Bu durum karşısında kemiğin direnci kırılarak ufak zorlamalar sonucu kemiklerde kırılmalar yaşanır. Aynı şekilde gelişmeye devam eden metastazlar çevre sinir ve damarlara baskı uygulayarak eklemlerin bütünlüğünün bozulmasına ve omurga tutulmalarına yol açabilir. Bu nedenle metastaz tümör ile karşı karşıya kalan kişilerde tümöre bağlı olarak felç gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkar. Metastazların etkisi el ve ayaklarda oldukça düşük ihtimallerde görülür.
Kemik metastazlarında ilk tespiti yapılan tümör haricinde başka alanlarda tümör olup olmadığını tespit etmek için kemik sintigrafisi ve pozitron emisyon tomografisinden yardım alınır. Yerleşen metastazın konumu, büyüklüğü ve kırık oluşumuna sebep verip vermediğini anlamak için ve uygulanacak cerrahiye karar vermek için MRG ve BT tetkiklerine başvurulur.

Kemik metastazlarında tedavi tümör ile karşı karşıya kalan kişinin bütün işlevlerini tek bir uygulama ile geri kazanabilmesi yönünde yapılmalıdır. Oluşan hasarların zaman içinde kendiliğinden yok olacağını düşünmek yersizdir. Metastazlara bağlı olarak gerçekleşen kemik kırıkları hiçbir zaman normal kırıklar gibi kaynamaz ve bu sebeple amaç cerrahi sırasında kalıcılığın sağlanması olmalıdır.
Hastalığın tedavisinde kanserli bölge protez kullanılarak değiştirilmeli veya kemik çimentosu ile takviye yapılarak hastanın ameliyattan sonra hemen hareket etmesi ve bağımsız yaşamını sürdürecek hale gelmesi sağlanmalıdır.

kemik

Bazı kanser türlerinde aşırı kanamalı metastazlar oluşur. Uygulanacak cerrahiden önce ilk olarak kanama oluşan bölge tespit edilerek kanama kontrol altına alınmalıdır. Hastada tümör nedeni ile henüz kırıklar oluşmamış ise hastaya koruma amacı ile uygulanacak cerrahilerden önce ve sonra ek olarak radyoterapide ilave edilmelidir.

Metastaz kemik tümörleri üç şekilde ortaya çıkabilir;

  • Kanser nedeni ile kontrol altında olan bir hastada, kemik metastazının gelişme olasılığı göz önünde bulundurularak tespite yönelik kemik sintigrafisi vb. uygulamalar ile kontrol edilmelidir.
  • Kanser nedeni ile kontrol altında olan bir hastada, oluşum gösteren ağrılar ve işlev kayıpları ya da patolojik kırıklar nedeni ile yapılan incelemelerde.
  • Herhangi bir hastalığı bilinmeyen bir hastada, aniden meydana gelen ağrı, işlev kayıpları ya da patolojik olarak gelişen kırıklar nedeni ile yapılan incelemelerde metastaz tespit edilebilir.

20 Nisan 2013

Yorum Yok

Bir Yorum Yazın

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 
Kanserden Korkma Facebook Sayfası Kanserden Korkma Twitter Sayfası Rss
KanserdenKorkma.org 2012-2013 © Her Hakkı Saklıdır.
Bu site sadece bilgilendirme amaçlı yapılmıştır. Herhangi bir ürün satışı söz konusu değildir. Kanserden Korkma Destek